است و علامات التهاب مزاج از سينه و رخساره و چشم و زبان نمايان است ، كه به تغيير رنگ و زبرى و غيره جلوه مىكنند . اما اگر التهاب همراه حرارت نيست و نيرو همچنان به حالت خود باقى است ولى اندامان سينه چنان‌كه شايد و بايد گسترش نمىيابند ، دليل بر تنگى در ابزار سينه است كه آنها را ذكر كرديم . اگر لازم است كه اندامان سينه همه باهم به حركت درآيند ، اما چنان حركتى را از خود نشان نمىدهند كه به حساب آيد و چنان‌كه بايسته است كاملا گسترش نمىيابند و در حين نفس برآوردن اعتماد كلّى بر دو سوراخ بينى باشد و در پس دادن نفس صداى پف‌مانندى نيست ، نشان از آن دارد كه نيروى حركت‌دهندهء ماهيچه‌ها آسيب ديده است . اگر تنگى سينه از رطوبى بودن قصبه و اطراف قصبه است و به همراه نشانه‌هاى ذكر شده خرخر هست و شخص نياز به « تنحنح » ( صداى سينه صاف كردن ) دارد ، نشان از آن دارد كه تنگى در كليهء سينه است . و در غير اين صورت يعنى وقتى تنحنح نبود ، سبب سينه تنگى ژرفاروتر است ، اگر سينه تنگى به همراه خرخر سينه يكباره روى آورد ، دليل آن است كه مادهء نزله‌ها از بالا به ريه ريزش كرده‌اند ، يا اينكه ريم و چرك از اندامى ديگر به‌طور ناگهانى جارى شده و به ريه ريخته يا ريم و چرك اول به ريه و بعدا به قصبه سرازير شده است . فصل نهم نفس تند ( شديد ) منظور از نفس شديد نفسى است كه باوجود بزرگى ، در بركشيدن آن بايد زحمت كشيد و انسان را پكر مىكند و در پس دادن ( بازدم ) صداى پف از آن شنيده مىشود كه مىتوان نفس شديد را نفسى بزرگ و همراه نيرو و كوشش زياد ناميد . فصل دهم نفس بلندبلند گونه‌اى از نفس را بلندبلند مىگوييم كه از نوع نفس بزرگ است و تنها به حركت دادن بالاييهاى سينه صورت مىگيرد و نيازى به حركت دادن حجاب و قسمتهاى پايينى ماهيچه‌هاى سينه ندارد . اكثرا چنين نفسى را در اشخاص مبتلا به تبهاى وبايى مشاهده مىكنى !